Sonlandırma kararı terapist tarafından önerilebileceği gibi danışan tarafından da gündeme getirilebilir. Burada önemli olan, kararın nedenlerini ve sürecin nasıl tamamlanacağını birlikte değerlendirmektir.
Bazı terapi süreçleri belirli hedeflere ulaşıldığında planlı şekilde tamamlanırken, bazı durumlarda görüşmelerin sıklığı azaltılarak sonlandırma aşamasına geçilebilir. Danışanın terapiye devam etmek istemediği durumlarda da bu kararın seans içinde konuşulması, sürecin sağlıklı şekilde tamamlanmasına yardımcı olur.
Terapi ne zaman sonlandırılır?
Terapiyi sonlandırma zamanı her danışan için aynı değildir. Belirtilerin azalması önemli bir gelişmedir ancak terapi sürecinin değerlendirilmesinde tek ölçüt değildir.
Başlangıçta belirlenen hedeflere ne ölçüde ulaşıldığı, günlük yaşamda değişikliklerin nasıl sürdürüldüğü, danışanın kazandığı farkındalıkları ne ölçüde kullanabildiği ve görüşmelerin artık ne kadar ihtiyaç duyulduğu birlikte değerlendirilir.
Bazen danışan kendisini daha iyi hissetmeye başladığında terapiyi sonlandırmayı düşünebilir. Bazen de belirli bir konunun artık üzerinde çalışılmasına ihtiyaç kalmadığı düşünülebilir. Bu noktada terapist ve danışanın sürecin geldiği yeri birlikte değerlendirmesi önemlidir.
Terapiyi sonlandırma düşüncesinin ortaya çıkması, mutlaka sürecin hemen bitmesi gerektiği anlamına gelmez. Önce bu düşüncenin nedeni konuşulabilir ve mevcut ihtiyaç değerlendirilir.
İlk görüşmelerde terapi sonlandırılabilir mi?
Terapiye başlarken danışan ile terapist arasındaki uyumun ve çalışma biçiminin değerlendirilmesi önemlidir. İlk birkaç görüşmede terapi sürecinin danışan için uygun olmadığı düşünülebilir.
Bazen danışan farklı bir yaklaşımın kendisi için daha uygun olduğunu fark edebilir. Bazen terapist de başka bir uzmanın desteğinin daha uygun olacağını değerlendirebilir.
Böyle bir durumda terapiyi gereksiz yere uzatmak yerine süreci açıkça konuşmak ve ihtiyaç varsa uygun bir yönlendirme yapmak daha sağlıklı bir yaklaşımdır.
Terapiye başlamak bir zorunluluk olmadığı gibi, terapiyi sonlandırmak da başarısızlık anlamına gelmez. Önemli olan sürecin danışanın ihtiyacına uygun şekilde ilerlemesidir.
Kapanış seansında neler konuşulur?
Terapi sürecinin sonlandırılmasına karar verildiğinde son görüşmeler, süreci değerlendirmek için kullanılabilir.
Bu görüşmelerde örneğin:
- Terapiye başlama nedenleri,
- Başlangıçta belirlenen hedefler,
- Süreç içinde yaşanan değişiklikler,
- Kazanılan farkındalıklar ve beceriler,
- Hâlâ üzerinde çalışılması gereken konular,
- İleride benzer bir zorlanma yaşandığında kullanılabilecek yöntemler
ele alınabilir.
Bu değerlendirme, danışanın terapi sürecinde edindiği kazanımları günlük yaşamına taşımasına yardımcı olabilir.
Sonlandırma aynı zamanda terapi ilişkisinin de konuşulabileceği bir aşamadır. Danışan, süreçle ilgili olumlu ya da zorlayıcı deneyimlerini terapistiyle paylaşabilir. Terapistin yaklaşımı, kullanılan yöntemler veya görüşmelerin temposu hakkında geri bildirim vermek de sürecin doğal bir parçasıdır.
Terapiyi erken bırakmak ne anlama gelir?
Bazı danışanlar kendilerini daha iyi hissetmeye başladıklarında terapiyi sonlandırmak isteyebilir. Bu rahatlama önemli bir gelişme olabilir. Bununla birlikte, başlangıçta ele alınan sorunların altında devam eden başka güçlükler varsa bunların da değerlendirilmesi gerekebilir.
Benzer şekilde, terapi sırasında zorlayıcı konuların gündeme gelmesi de danışanın süreci bırakmak istemesine neden olabilir. Bazı dönemlerde terapi daha yoğun veya zorlayıcı hissedilebilir.
Bu noktada terapiyi bırakma düşüncesinin kendisi de görüşmede ele alınabilir. Danışanın neden devam etmek istemediğini anlamak, sürecin gerçekten sonlandırılması gerekip gerekmediğini değerlendirmeye yardımcı olur.
Bununla birlikte terapiye devam etmek istemeyen bir danışanın kararına saygı duyulması gerekir. Amaç danışanı terapiye devam etmeye zorlamak değil, kararın mümkün olduğunca açık ve bilinçli şekilde ele alınmasını sağlamaktır.
Terapiyi sonlandırmak bir başarısızlık değildir; sürecin danışanın hedeflerine ve ihtiyaçlarına uygun şekilde tamamlanmasıdır.
Terapiye ara vermek ve görüşme sıklığını azaltmak
Her terapi sürecinin doğrudan sonlandırılması gerekmez. Bazı durumlarda görüşme sıklığı kademeli olarak azaltılabilir.
Örneğin haftalık görüşmeler iki haftada bire, daha sonra daha seyrek görüşmelere dönüştürülebilir. Bu yaklaşım, danışanın terapi dışında öğrendiklerini günlük yaşamında uygulamasını ve ihtiyaçlarını kendi başına değerlendirmesini destekleyebilir.
Görüşme sıklığının azaltılması sürecin başarısız olduğu anlamına gelmez. Bazen danışanın terapi desteğine daha az ihtiyaç duyduğu bir döneme geçiş anlamına gelir.
Ancak görüşmelerin seyrekleştirilmesi ile sürecin tamamen sonlandırılması aynı şey değildir. Bu ayrımın danışan ve terapist tarafından açıkça konuşulması önemlidir.
Terapiyi sonlandırmak istediğimde ne yapmalıyım?
Terapiyi bırakmayı düşünüyorsanız bunu terapistinizle paylaşabilirsiniz. Bunun için özel bir gerekçe oluşturmanız veya kararınızı savunmanız gerekmez.
Örneğin:
“Artık terapiye devam etmek istemediğimi düşünüyorum.” veya “Başladığımız hedeflere büyük ölçüde ulaştığımı hissediyorum.” gibi doğrudan bir ifade yeterlidir.
Eğer kararınız terapistle yaşadığınız bir uyumsuzluk, anlaşılmadığınızı hissetmeniz veya terapi yönteminin size uygun gelmemesiyle ilgiliyse bunu da paylaşabilirsiniz.
Bu konuşma bazen yaşanan sorunun anlaşılmasına ve çözülmesine yardımcı olabilir. Bazen de terapinin sonlandırılmasının sizin için doğru karar olduğunu netleştirebilir. Her iki durumda da kararı açıkça konuşmak, sürecin daha sağlıklı tamamlanmasını sağlar.
Terapistle uyum sağlanamadığında ne olur?
Terapide güven ve iş birliği önemli bir yere sahiptir. Terapistin yaklaşımının, çalışma biçiminin veya terapi yönteminin danışanın ihtiyaçlarıyla örtüşmediği durumlar olabilir.
Böyle bir durumda danışanın bunu kendi açısından değerlendirmesi önemlidir. Her terapistin her danışan için uygun olması beklenmez. Uyumsuzluk yaşandığını düşünüyorsanız bunu terapistinizle konuşabilirsiniz. Gerekirse farklı bir terapistle çalışmaya devam etmek de terapi sürecinin doğal bir parçasıdır.
Başka bir terapistle devam etmek, önceki terapinin başarısız olduğu anlamına gelmez. Danışanın ihtiyaçları, yaşam koşulları veya ele alınan konu zaman içinde değişebilir. Bu konuda Terapist ile Uyum yazımıza da göz atabilirsiniz.
Terapi bittikten sonra yeniden başvurmak mümkün mü?
Terapi sürecinin tamamlanması, kişinin ileride tekrar destek alamayacağı anlamına gelmez.
Yaşam koşullarındaki değişiklikler, yeni bir kayıp, ilişki sorunları, iş hayatındaki zorluklar veya daha önce çalışılmış bir konunun yeniden gündeme gelmesi terapi ihtiyacını tekrar ortaya çıkarabilir.
Daha önce terapiye gitmiş olmak, yeniden başvurmayı gereksiz hale getirmez. Aynı şekilde yeniden terapiye başlamak, önceki sürecin başarısız olduğu anlamına da gelmez. Yeni bir başvuru olduğunda mevcut durum yeniden değerlendirilir. Önceki terapi sürecinden edinilen bilgiler bu değerlendirmeye yardımcı olabilir ancak yeni sürecin ihtiyaçları ayrıca ele alınır.
Terapi yarıda kaldığında ne olur?
Her terapi planlanan şekilde sonlanmayabilir. Danışan terapiye devam etmeyi bırakabilir, terapist ile uyumsuzluk yaşanabilir veya yaşam koşulları nedeniyle görüşmelere ara verilebilir.
Böyle bir durumda süreç hakkında mümkün olduğunca açık bir konuşma yapılması önemlidir. Terapiyi bırakma kararınız varsa bunu terapistinize söylemeniz, neden devam etmek istemediğinizi paylaşmanız veya sürecin nasıl tamamlanacağını konuşmanız mümkündür. Bazen tek bir kapanış görüşmesi bile sürecin daha anlaşılır şekilde tamamlanmasına yardımcı olabilir.
Terapiyi sonlandırırken güvenlik nasıl değerlendirilir?
Terapi sonlandırılırken danışanın mevcut durumu ve güvenliği de değerlendirilir. Özellikle kişinin kendisine veya başka bir kişiye yönelik ciddi ve yakın bir zarar riski bulunuyorsa terapi sürecinin sonlandırılması farklı şekilde ele alınır.
Böyle bir durumda öncelik güvenliğin sağlanması ve gerekli klinik değerlendirmenin yapılmasıdır. Acil ve yakın risk durumlarında 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve gerekli yüz yüze sağlık değerlendirmesi alınmalıdır.
Terapiyi sonlandırmak bir başarısızlık mıdır?
Hayır. Terapinin sonlandırılması, sürecin belirlenen amaçlar doğrultusunda tamamlanması, görüşme ihtiyacının azalması, farklı bir terapistle devam edilmesi veya danışanın kendi kararıyla süreci bitirmesi gibi farklı nedenlerle gerçekleşebilir.
Önemli olan terapinin ne kadar sürdüğü değil, sürecin danışanın ihtiyaçları doğrultusunda değerlendirilmesi ve mümkün olduğunca açık bir şekilde tamamlanmasıdır. Terapi sürecinin sonunda amaç, danışanın terapi odasında öğrendiklerini ve geliştirdiği farkındalıkları günlük yaşamında kullanabilmesine alan açmaktır.
Terapiyi Sonlandırma Kararı Nasıl Ele Alınmalı?
Terapiyi sonlandırmayı düşünüyorsanız bu kararı terapistinizle görüşmede paylaşabilirsiniz. Sürecin hedefleri, bugünkü ihtiyaçlarınız ve terapiden beklentileriniz birlikte değerlendirilebilir.
Sonlandırma kararı netleştiğinde, mümkünse bir veya birkaç görüşme süreci değerlendirmek ve kapanış yapmak için kullanılabilir. Bu görüşmelerde başlangıçtan bu yana yaşanan değişiklikler, kazanımlar ve gelecekte ihtiyaç duyulabilecek destekler ele alınabilir.
Terapi sırasında bir anlaşmazlık, uyumsuzluk veya terapistle ilgili bir rahatsızlık yaşandıysa bunu da konuşmak mümkündür. Bu konuşma, sürecin devam edip etmeyeceğinin daha sağlıklı şekilde değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Terapi sürecimin nasıl ilerlediği ve çalışma çerçevem hakkında daha fazla bilgi için Hakkında sayfasına, terapi seçenekleri hakkında bilgi almak için Bireysel Terapi sayfasına göz atabilirsiniz. Görüşme için İletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.